ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గ్రామ పంచాయతీల పునర్వ్యవస్థీకరణ – గ్రామీణాభివృద్ధికి కొత్త దిశ

అమరావతి: ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామీణ ప్రాంతాల సమగ్ర అభివృద్ధి లక్ష్యంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఆదేశాల మేరకు గ్రామ పంచాయతీల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టింది. గ్రామాల అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడం, స్థానిక పరిపాలనను మరింత బలపరచడం లక్ష్యంగా కొత్త విధానాన్ని అమలు చేయనున్నారు.
పంచాయతీలకు నాలుగు రకాల వర్గీకరణ
గ్రామ పంచాయతీలను జనాభా మరియు వార్షిక ఆదాయాన్ని ఆధారంగా తీసుకొని నాలుగు విభాగాలుగా వర్గీకరించారు. అవి రూర్బన్ పంచాయతీలు, గ్రేడ్–1, గ్రేడ్–2, గ్రేడ్–3 పంచాయతీలు.
రూర్బన్ పంచాయతీలు (359):
10,000 పైగా జనాభా మరియు రూ.1 కోటి కంటే ఎక్కువ వార్షిక ఆదాయం ఉన్న గ్రామాలను రూర్బన్ పంచాయతీలుగా గుర్తించారు. గిరిజన ప్రాంతాల్లో అయితే 5,000 పైగా జనాభా ఉన్న గ్రామాలను ఈ వర్గంలో చేర్చారు.
గ్రేడ్–1 పంచాయతీలు (3,082):
3,000 నుండి 10,000 వరకు జనాభా, రూ.30 లక్షల నుండి రూ.1 కోటి వరకు వార్షిక ఆదాయం ఉన్న గ్రామాలు ఈ వర్గంలోకి వస్తాయి. మండల ప్రధాన కేంద్రాలుగా ఉన్న గ్రామాలు కూడా ఈ కేటగిరీలో ఉంటాయి.
గ్రేడ్–2 మరియు గ్రేడ్–3 పంచాయతీలు:
మిగిలిన గ్రామాలను జనాభా ఆధారంగా గ్రేడ్–2 మరియు గ్రేడ్–3 పంచాయతీలుగా విభజించారు. సాధారణంగా 2,000 కన్నా తక్కువ జనాభా ఉన్న గ్రామాలు గ్రేడ్–2గా, 1,500 కన్నా తక్కువ జనాభా ఉన్న గ్రామాలు గ్రేడ్–3గా గుర్తించబడ్డాయి.
పరిపాలనలో కీలక మార్పులు
రూర్బన్ పంచాయతీలకు ప్రత్యేకంగా డిప్యూటీ ఎంపీడీఓ స్థాయి అధికారులను పంచాయతీ డెవలప్మెంట్ ఆఫీసర్లుగా (PDO) నియమించనున్నారు. ప్రస్తుతం ఉన్న 359 గ్రేడ్–1 పోస్టులను రూర్బన్ PDOలుగా మార్చడంతో పాటు జూనియర్ అసిస్టెంట్ పోస్టులను సీనియర్ అసిస్టెంట్లుగా అప్గ్రేడ్ చేశారు. ఈ మార్పులతో గ్రామ స్థాయి పరిపాలన మరింత సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
క్లస్టర్ వ్యవస్థ రద్దు
ఇప్పటివరకు అమలులో ఉన్న క్లస్టర్ వ్యవస్థను పూర్తిగా రద్దు చేశారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న 7,244 క్లస్టర్లను తొలగించి, మొత్తం 13,351 గ్రామ పంచాయతీలను స్వతంత్ర పరిపాలనా యూనిట్లుగా గుర్తిస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. దీంతో ప్రతి గ్రామ పంచాయతీకి స్వతంత్రంగా పరిపాలన చేసే అవకాశం లభిస్తుంది.
ఆదాయంలో గ్రామాలకు వాటా
ఎల్ఆర్ఎస్ (LRS) మరియు బీపీఎస్ (BPS) ద్వారా ప్రభుత్వానికి వచ్చే ఆదాయంలో సగం భాగాన్ని గ్రామ పంచాయతీలకు కేటాయించాలని నిర్ణయించారు. దీనివల్ల గ్రామాలకు అదనపు నిధులు లభించి అభివృద్ధి పనులు వేగంగా జరుగుతాయని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
గ్రామీణ అభివృద్ధికి ఊతం
ఈ పునర్వ్యవస్థీకరణ ద్వారా గ్రామాల్లో పారిశుధ్యం, తాగునీటి సరఫరా, వీధి దీపాల ఏర్పాటు, ఇంజనీరింగ్ పనుల అమలులో పారదర్శకత పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. గ్రామాల అభివృద్ధి వేగం పెరగడంతో పాటు స్థానిక స్వయంప్రతిపత్తి బలపడుతుందని అధికారులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఈ చర్యలు గ్రామీణ ప్రాంతాల అభివృద్ధికి కొత్త దిశను చూపనున్నాయని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.