సోషల్ మీడియాలో నకిలీ ఖాతాలతో వేధింపులు.. పరువు తీసే పోస్టులు, బెదిరింపులు, అసభ్య సందేశాలపై కఠిన చర్యలకు అవకాశం

అమరావతి:
సోషల్ మీడియా వినియోగం రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో నకిలీ సోషల్ మీడియా ఖాతాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. కొందరు వ్యక్తులు తమ అసలు గుర్తింపును దాచిపెట్టి ఫేక్ ఐడీలను సృష్టించి ఇతరులను వేధించడం, అవమానించడం, బెదిరించడం, తప్పుడు ప్రచారం చేయడం వంటి చర్యలకు పాల్పడుతున్నారు. వ్యక్తిగత కక్షలు, ఆర్థిక వివాదాలు, ప్రేమ వ్యవహారాలు, రాజకీయ విభేదాలు లేదా ఇతర కారణాలతో ఫేక్ అకౌంట్లను దుర్వినియోగం చేస్తున్నారు.

ఇలాంటి చర్యలు కేవలం సోషల్ మీడియాలో జరిగే సరదా వ్యవహారంగా భావించకూడదు. వేధింపుల స్వభావం, ఉపయోగించిన విధానం, బాధితుడికి కలిగిన నష్టం వంటి అంశాల ఆధారంగా సంబంధిత చట్టాల కింద ఫిర్యాదు, దర్యాప్తు, కేసు నమోదు వంటి చర్యలు ఉండవచ్చు.

1.ఫేక్ ఐడీ అంటే ఏమిటి?

ఇతర వ్యక్తి పేరు, ఫొటో, వివరాలను అనుమతి లేకుండా ఉపయోగించి ఖాతా సృష్టించడం, లేదా పూర్తిగా కల్పిత వివరాలతో ఒక వ్యక్తిని మోసం చేయడానికి/వేధించడానికి ఖాతా నిర్వహించడం సాధారణంగా ఫేక్ అకౌంట్‌గా పరిగణించబడుతుంది.

కొన్ని సందర్భాల్లో నకిలీ ఖాతాను కేవలం వినోదం కోసం ఉపయోగించినా, దాని ద్వారా మోసం, బెదిరింపు, అవమానం, వ్యక్తిగత సమాచార దుర్వినియోగం లేదా ఇతరులకు నష్టం కలిగించే చర్యలు జరిగితే విషయం తీవ్రంగా మారుతుంది.

2.ఫేక్ ఐడీలతో ఎలాంటి వేధింపులు జరుగుతున్నాయి?

ఫేక్ అకౌంట్ల ద్వారా సాధారణంగా కనిపించే వేధింపులు:

• పదేపదే అసభ్యకరమైన లేదా అవమానకరమైన మెసేజ్‌లు పంపడం
• బెదిరింపులు చేయడం
• వ్యక్తిగత ఫొటోలను అనుమతి లేకుండా ప్రచారం చేయడం
• మార్ఫింగ్ చేసిన ఫొటోలు లేదా తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేయడం
• ఒకరి పేరుతో నకిలీ ప్రొఫైల్ సృష్టించడం
• వ్యక్తిగత వివరాలను బహిరంగంగా పెట్టడం
• ఇతరుల వద్ద బాధితుడి గురించి తప్పుడు సమాచారం ప్రచారం చేయడం
• డబ్బులు డిమాండ్ చేయడం లేదా బెదిరించి డబ్బు తీసుకోవడానికి ప్రయత్నించడం
• బాధితుడి కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులకు కూడా సందేశాలు పంపడం

3.ఫేక్ అకౌంట్ వెనుక ఉన్న వ్యక్తిని గుర్తించగలరా?

“ఫేక్ ఐడీ పెట్టుకున్నాం.. ఎవరూ పట్టుకోలేరు” అనుకోవడం తప్పు.

సైబర్ నేరాల దర్యాప్తులో ఖాతా వివరాలు, పోస్టులు, మెసేజ్‌లు, లాగిన్‌కు సంబంధించిన సాంకేతిక సమాచారం, డిజిటల్ ఆధారాలు వంటి అంశాలను పరిశీలించవచ్చు. అవసరమైన సందర్భాల్లో దర్యాప్తు సంస్థలు సంబంధిత సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల నుంచి సమాచారం కోరవచ్చు.

అందువల్ల నకిలీ పేరుతో ఖాతా తెరిచినంత మాత్రాన వ్యక్తి పూర్తిగా చట్టపరమైన బాధ్యత నుంచి తప్పించుకోలేడు.

4. బాధితులు ముందుగా ఏం చేయాలి?

ఫేక్ ఐడీ ద్వారా వేధింపులు ఎదురైతే వెంటనే స్పందించి గొడవకు దిగడం కంటే ఆధారాలను భద్రపరచడం ముఖ్యం.

మొదటి అడుగు – ఆధారాలను సేవ్ చేయాలి

• ప్రొఫైల్ స్క్రీన్‌షాట్ తీసుకోవాలి
• వేధింపుల మెసేజ్‌ల స్క్రీన్‌షాట్‌లు భద్రపరచాలి
• పోస్టులు, కామెంట్ల స్క్రీన్‌షాట్‌లు తీసుకోవాలి
• సంబంధిత ప్రొఫైల్ లింక్/యూజర్‌నేమ్‌ను నమోదు చేసుకోవాలి
• తేదీ, సమయం వంటి వివరాలను నోట్ చేసుకోవాలి
• బెదిరింపు లేదా డబ్బు డిమాండ్ ఉంటే దానికి సంబంధించిన ఆధారాలను కూడా భద్రపరచాలి

స్క్రీన్‌షాట్ తీసుకున్న తర్వాత వెంటనే ఆ ఖాతాను తొలగించడానికి లేదా బ్లాక్ చేయడానికి తొందరపడకుండా, అవసరమైన ఆధారాలను ముందుగా భద్రపరచడం మంచిది.

5. రెండో అడుగు – సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లో రిపోర్ట్ చేయాలి.

ఫేక్ ప్రొఫైల్, వేధింపులు లేదా ఇతర ఉల్లంఘనలకు సంబంధించిన రిపోర్టింగ్ ఆప్షన్‌ను ఉపయోగించవచ్చు.

అదే సమయంలో అవసరమైతే ఆ ఖాతాను బ్లాక్ చేయవచ్చు. గోప్యతా సెట్టింగులను కూడా పరిశీలించి వ్యక్తిగత సమాచారం అందరికీ కనిపించకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.

6.మూడో అడుగు – పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయాలి

వేధింపులు తీవ్రమైనవిగా ఉంటే లేదా బెదిరింపులు, మోసం, వ్యక్తిగత సమాచారం దుర్వినియోగం వంటి అంశాలు ఉంటే పోలీసులను సంప్రదించాలి.

సైబర్ నేరాలకు సంబంధించిన ఫిర్యాదును సంబంధిత సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ విభాగం ద్వారా కూడా నమోదు చేయవచ్చు.

7.సైబర్ క్రైమ్ ఫిర్యాదు ఎందుకు ముఖ్యం?

ఫిర్యాదు చేయకుండా కేవలం సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌కు రిపోర్ట్ చేయడం మాత్రమే సరిపోకపోవచ్చు.

తీవ్రమైన బెదిరింపులు, మోసాలు లేదా వ్యక్తిగత భద్రతకు సంబంధించిన సమస్యలు ఉంటే అధికారికంగా ఫిర్యాదు చేయడం ద్వారా దర్యాప్తు ప్రారంభించడానికి అవకాశం ఉంటుంది.

ఫిర్యాదుతో పాటు అందుబాటులో ఉన్న డిజిటల్ ఆధారాలను అందించడం దర్యాప్తుకు ఉపయోగపడుతుంది.

8.మహిళలను లక్ష్యంగా చేసుకునే ఫేక్ అకౌంట్లు

మహిళల పేరుతో లేదా వారి ఫొటోలతో నకిలీ ఖాతాలు సృష్టించి వేధింపులకు పాల్పడే ఘటనలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.

వ్యక్తిగత ఫొటోలను దుర్వినియోగం చేయడం, అసభ్యకరమైన పోస్టులు పెట్టడం, నకిలీ ప్రొఫైల్ ద్వారా ఇతరులతో సంప్రదింపులు జరపడం వంటి చర్యలు బాధితురాలి వ్యక్తిగత గౌరవం, భద్రతపై తీవ్ర ప్రభావం చూపవచ్చు.

ఇలాంటి సందర్భాల్లో బాధితులు భయపడకుండా ఆధారాలను భద్రపరచి అధికారికంగా ఫిర్యాదు చేయడం ముఖ్యం.

9.పిల్లల విషయంలో మరింత జాగ్రత్త

పిల్లలు, యువత సోషల్ మీడియాను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్న నేపథ్యంలో తల్లిదండ్రులు కూడా అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

తెలియని వ్యక్తుల ఫ్రెండ్ రిక్వెస్టులు, అనుమానాస్పద మెసేజ్‌లు, బెదిరింపులు లేదా వ్యక్తిగత ఫొటోలు అడగడం వంటి అంశాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

పిల్లలు ఇలాంటి సమస్య ఎదుర్కొంటే వారిని నిందించకుండా ముందుగా వారి భద్రతను నిర్ధారించి, అవసరమైతే పోలీసు/సైబర్ క్రైమ్ అధికారులను సంప్రదించాలి.

10.ఫేక్ ఐడీతో బెదిరించి డబ్బులు అడిగితే?

ఇది మరింత తీవ్రమైన విషయం కావచ్చు.

“డబ్బులు ఇవ్వకపోతే ఫొటోలు పెడతాను”, “నీ గురించి సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం చేస్తాను” అంటూ బెదిరింపులు వస్తే డబ్బులు చెల్లించి సమస్యను పరిష్కరించుకోవడానికి ప్రయత్నించకూడదు.

మెసేజ్‌లు, ఫోన్ నంబర్లు, అకౌంట్ వివరాలు, చెల్లింపు వివరాలు వంటి ఆధారాలను భద్రపరచి వెంటనే అధికారికంగా ఫిర్యాదు చేయడం మంచిది.

11.చట్టపరమైన చర్యలు కేసును బట్టి మారుతాయి

ఫేక్ అకౌంట్ ఉందన్న ఒక్క కారణంతో ప్రతి కేసులో ఒకే చట్టం లేదా ఒకే శిక్ష వర్తించదు.

నకిలీ గుర్తింపు వినియోగం, మోసం, బెదిరింపు, పరువు నష్టం, వ్యక్తిగత సమాచార దుర్వినియోగం, లైంగిక వేధింపులు, అసభ్యకర కంటెంట్, సైబర్ మోసం వంటి అంశాలు ఏవి జరిగాయో బట్టి వర్తించే చట్టపరమైన నిబంధనలు మారవచ్చు.

అందువల్ల “ఫేక్ ఐడీ పెట్టిన ప్రతి ఒక్కరికీ తప్పనిసరిగా జైలు శిక్ష” అని సాధారణంగా చెప్పడం కంటే, నేర స్వభావాన్ని బట్టి చట్టపరమైన చర్యలు ఉంటాయి అని చెప్పడం సరైనది.

12.వేధింపులకు గురైన వ్యక్తి ఏం చేయకూడదు?

బాధితులు కొన్ని విషయాల్లో ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.

చేయకూడనివి:

• ఎదుటివారిని బెదిరిస్తూ తిరిగి మెసేజ్‌లు పంపకూడదు
• ఆధారాలు లేకుండా బహిరంగంగా వ్యక్తుల పేర్లు వెల్లడించకూడదు
• వ్యక్తిగత సమాచారం సోషల్ మీడియాలో పెట్టకూడదు
• డబ్బులు చెల్లించేందుకు తొందరపడకూడదు
• ఆధారాలను డిలీట్ చేయకూడదు
• సమస్యను చిన్నదిగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు

13.ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలి

సోషల్ మీడియా మన జీవితంలో ముఖ్యమైన భాగంగా మారింది. అయితే డిజిటల్ ప్రపంచంలో ప్రతి ప్రొఫైల్ నిజమైనదే అని నమ్మడం ప్రమాదకరం.

తెలియని వ్యక్తుల ఫ్రెండ్ రిక్వెస్టులు, అనుమానాస్పద లింకులు, వ్యక్తిగత సమాచారం అడిగే సందేశాలు, అసాధారణమైన బెదిరింపులు వంటి వాటిపై అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

పాస్‌వర్డ్‌లను బలంగా ఉంచడం, రెండు దశల ధృవీకరణ (2FA) ఉపయోగించడం, ప్రైవసీ సెట్టింగులను పరిశీలించడం వంటి ప్రాథమిక భద్రతా చర్యలు పాటించాలి.

14.ఫేక్ ఐడీ వెనుక దాక్కోవడం శాశ్వత రక్షణ కాదు

సోషల్ మీడియాలో పేరు మార్చుకోవచ్చు. ఫొటో మార్చుకోవచ్చు. కొత్త అకౌంట్ సృష్టించుకోవచ్చు. కానీ నేరానికి సంబంధించిన డిజిటల్ ఆధారాలు మిగిలే అవకాశం ఉంటుంది.

అందుకే ఇతరులను వేధించడానికి ఫేక్ అకౌంట్లను ఉపయోగించే వారు “ఎవరూ నన్ను గుర్తించలేరు” అనే అపోహలో ఉండకూడదు.

సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్

1930

ఆన్‌లైన్ సైబర్ క్రైమ్ ఫిర్యాదు:
cybercrime.gov.in

వాల్‌పేపర్‌లో ఇలా పెద్దగా పెట్టడం బాగుంటుంది:

“ఫేక్ ఐడీతో వేధింపులా?”

వెంటనే ఫిర్యాదు చేయండి — 1930

స్క్రీన్‌షాట్ తీసుకోండి • రిపోర్ట్ చేయండి • పోలీసులకు సమాచారం ఇవ్వండి

ముగింపు

సోషల్ మీడియా ప్రజలకు సమాచారాన్ని పంచుకునే గొప్ప వేదిక. అదే సమయంలో దాన్ని దుర్వినియోగం చేస్తే వ్యక్తుల గౌరవం, గోప్యత, భద్రతకు ముప్పు ఏర్పడుతుంది.

ఫేక్ ఐడీలతో వేధింపులు, బెదిరింపులు, మోసాలు లేదా వ్యక్తిగత సమాచార దుర్వినియోగం ఎదురైతే బాధితులు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. ఆధారాలను భద్రపరచడం → ఖాతాను రిపోర్ట్ చేయడం → అవసరమైతే బ్లాక్ చేయడం → సైబర్ క్రైమ్/పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయడం అనే విధంగా ముందుకు సాగాలి.

ఫేక్ ఐడీ వెనుక దాక్కున్నా.. చట్టం నుంచి తప్పించుకోవడం సులభం కాదు.

ప్రజలకు సందేశం

“సోషల్ మీడియాను బాధ్యతగా వాడండి.. ఇతరులను వేధించడానికి ఫేక్ ఐడీలను ఉపయోగించకండి. బాధితులైతే మౌనం వహించకుండా చట్టబద్ధంగా ఫిర్యాదు చేయండి.”