మార్కాపురం: ప్రకాశం, నెల్లూరు, కడప జిల్లాల కరువు ప్రాంతాలకు సాగు, తాగునీటిని అందించాలనే లక్ష్యంతో చేపట్టిన పూల సుబ్బయ్య వెలిగొండ ప్రాజెక్టు మూడు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ ప్రయాణం తర్వాత కీలక దశకు చేరుకుంది.
1996లో శంకుస్థాపన
వెలిగొండ ప్రాజెక్టుకు 1996 మార్చి 5న అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు శంకుస్థాపన చేశారు. కరువు ప్రాంత రైతుల సాగు, తాగునీటి సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపాలనే లక్ష్యంతో ఈ ప్రాజెక్టు రూపుదిద్దుకుంది.
2004–05లో పనులకు శ్రీకారం
ప్రాజెక్టుకు 2004లో పరిపాలనా అనుమతులు లభించగా, ప్రధాన నిర్మాణ పనులు 2005లో ప్రారంభమయ్యాయి. శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ బ్యాక్వాటర్ ప్రాంతం నుంచి కృష్ణా వరద జలాలను తరలించి నల్లమలసాగర్లో నిల్వ చేయడం ప్రాజెక్టు ప్రధాన ఉద్దేశం.
సొరంగాల నిర్మాణం.. సవాళ్లతో ప్రయాణం
నల్లమల కొండల మధ్య భారీ సొరంగాల నిర్మాణం, ఫీడర్ కాలువలు, రిజర్వాయర్ నిర్మాణం, భూసేకరణ, పునరావాసం వంటి అనేక సాంకేతిక, ఆర్థిక సమస్యలను ప్రాజెక్టు ఎదుర్కొంది. దీంతో పనులు అనేక సంవత్సరాలు కొనసాగాయి.
2024 తర్వాత పనులకు వేగం
2024లో కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత వెలిగొండ ప్రాజెక్టును ప్రాధాన్యతా ప్రాజెక్టుగా తీసుకుని పనులను వేగవంతం చేసింది. గత రెండేళ్లలో సివిల్, టన్నెల్ పనుల కోసం భారీగా నిధులు కేటాయించినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది. నిర్వాసిత కుటుంబాలకు పునరావాసం, పరిహారం చెల్లింపులపైనా ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది.
2026.. చరిత్రాత్మక ఘట్టం
2026 ఆగస్టు 31న వెలిగొండ ప్రాజెక్టు తొలి దశను సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు ప్రారంభించి కృష్ణా జలాలను నల్లమలసాగర్లోకి విడుదల చేశారు. 1996లో శంకుస్థాపన చేసిన ఆయనే మూడు దశాబ్దాల తర్వాత తొలి దశను ప్రారంభించడం ప్రాజెక్టు చరిత్రలో ప్రత్యేక ఘట్టంగా నిలిచింది.
తొలి దశలో సుమారు 10.70 టీఎంసీల కృష్ణా జలాలను నల్లమలసాగర్లోకి తరలించి, సుమారు 1.19 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు, దాదాపు 4 లక్షల మందికి తాగునీరు అందించే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ముందుకు సాగుతోంది. పూర్తి స్థాయిలో ప్రాజెక్టు అందుబాటులోకి వస్తే 4.47 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే లక్ష్యం ఉంది.
మూడు దశాబ్దాల నిరీక్షణకు ముగింపు పలుకుతూ వెలిగొండ జలాలు కరువు నేలలకు కొత్త ఆశలు, రైతులకు కొత్త భరోసా తీసుకువస్తాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
— సత్య వెలుగు న్యూస్ | జాతీయ తెలుగు దినపత్రిక
